Dronken van het leven – Hans Olink

Wat een vaart en wat een vitaliteit zat er in leven en werk van A. Den Doolaard. Hans Olink schrijft een prachtige biografie van deze zwerver, schrijver en journalist. Den Doolaard schreef bestsellers, was dé stem van de verzetsradio in WOII, maar hij werd pas echt zichzelf in de bergen.

Populair

Een Nederlandse auteur met een eigen gedenkteken aan het idyllische meer van Ohrid in Macedonië! Een gids voor vele Joegoslaviëreizigers! Vlot 200.000 exemplaren verkocht van zijn roman “De herberg met het hoefijzer”! Decennialang op de literatuurlijst van scholen met titels als “De druivenplukkers”en “Orient Express”! Dat was A. Den Doolaard. En toch werd hij altijd wat met de nek aangekeken door de literaire wereld. Te weinig diepgang, te veel avontuur, vonden de critici. Pas op het eind van zijn leven liet A. Den Doolaard dat aan zijn hart komen. Eigenlijk had hij het te druk met reizen, vertellen en léven.

Journalist en activist

A(dorjan) Den Doolaard, toepasselijk pseudoniem van Cornelis “Bob” Spoelstra, leefde nagenoeg de hele twintigste eeuw uit, van 1901 tot 1994, en stond op de eerste rij bij alle grote gebeurtenissen. De opkomst van het fascisme in de jaren 30 (hij werd buitengebonjourd uit Italië, Oostenrijk en tenslotte Duitsland), de Tweede Wereldoorlog (hij was de stem van “Radio Oranje” in Londen, te vergelijken met de Belgische Jan Moedwil), de communistische machtsgreep in Oost-Europa, de opkomst en de val van Joegoslavië. Den Doolaard schreef wereldgeschiedenis voor verschillende Nederlandse kranten. Uit de eerste hand, heel direct, fris en vol verontwaardiging. En wat heeft de man veel meegemaakt. In één slaapzak in de Alpen met Leni Riefenstahl, op de thee bij Tito, in gesprek met Mikis Theodorakis.

Vrije meningsuiting

Later ging Den Doolaard zich in de PEN-club ook actief inzetten voor het lot van vervolgde schrijvers. Of dictaturen rechts of links waren kon hem niet schelen; voor hem was het vrije woord heilig. In 1983 had BRTN-radiomaker Roland Van Opbroecke een lang gesprek met Den Doolaard. Hij las toen, met luider stemme, een gedicht over een dissidente dichter in de Sovjetunie, symbool voor àlle gesmoorde stemmen.

Zwerver

De vader van Den Doolaard, een predikant, nam zijn gezin mee naar Zuid-Afrika. Van hem heeft Bob Spoelstra duidelijk deWanderlust geërfd. Eenmaal terug in Nederland was hij als kind van elf al op de dool. Later zocht hij het hoger en verder. Den Doolaard was een fervent bergbeklimmer, hij raakte een paar keer op de top van de Mont Blanc en beklom pieken in de Himalaya, als bijna-zestiger. Zowel de macho als de zinzoeker in Den Doolaard hadden die ervaringen nodig, want “de ware bergtocht is een pelgrimstocht”.

 

Zo iemand lijkt niet gemaakt om mee samen te leven. Den Doolaard had een kortstondig huwelijk met een Française (en schoot haar minnaar “per ongeluk” dood, uiteraard op de Balkan!), zette daarna geweldig de bloemetjes buiten en hertrouwde vervolgens met de jongere Erie Meijer, alias Wampie. In haar vond hij zijn geëngageerde reislustige soulmate.

Balkan

Al in de jaren dertig verdiepte Den Doolaard zich in Macedonische revolutionaire bewegingen, het begin van een levenslange fascinatie for all things Balkan. Zijn beroemdste roman “De herberg met het hoefijzer” gaat over bloedwraak in een Albanees bergdorp.

De primitieve manier van leven, de kleine mens in de overweldigende natuur, de bergen, de slivovitsj: Den Doolaard was gemaakt voor de Balkan. Hij heeft er jaren gewoond, aan de Kroatische kust en in Macedonië. Vele generaties Nederlanders reisden hem achterna, met zijn boeken als gids. Den Doolaard overleed in ’94, toen de Balkanoorlogen volop woedden. Het deed hem onnoemelijk veel pijn.

“Dronken van het leven, maar niet bang voor de dood”.

De directe ervaring, het vitalisme en uiteindelijk het boeddhisme waren Den Doolaards levensbronnen. Op zijn overlijdensbericht stond: “Na een intens en prachtig leven heeft Bob zijn levensvonk teruggegeven aan het grote vuur”. Hans Olink, VPRO-journalist en auteur, doet de Nederlandse Ernest Hemingway alle recht aan, met deze sprankelende biografie.

Kristien Bonneure

[Hans Olink, Dronken van het leven. A. Den Doolaard. Zwerver, schrijver, journalist. Uitgeverij Atlas, 2011 ]

 

 


BEKIJK OOK:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s