Ik heb zoiets van taal is schoon – 9 november 2013

Als we nu eens wat beter zouden nadenken over de woorden die we gebruiken, schrijft Kristien Bonneure in de slipstream van een talige week, alsof de voorraad eindig is, zou dat niet helpen om van gedrochten als stakeholders, flow en oplijsten af te geraken?

Ting is

Ting is, ik hou van mooie woorden

Ting is, minder is meer

Waar word ik doodmoe van?

Van de minister die verkeersproblemen oplost met kwik-wins. Met stoplapjes, vertaalde een krant, maar ook dat was ongelukkig.

Van een community van stakeholders die out of the box denkt. Op mijn werk was er ooit sprake van dedicated en non-dedicated journalisten. En van de flow van een programma. Ook de politie doet dapper mee en trekt ten strijde tegen steamers, tigerkidnappers en skimmers. Leve de sympathieke security-agenten van Safety first die me het begrip rebriefing hebben geleerd. En position switch.

Van de Nederlandse versie van al het bovenstaande. Van cheffen die problemen oplijsten, ze daarna meenemen (naar de volgende vergadering toe, bedoelen ze), een plan uitrollen, wachten tot een en ander inkantelt en vervolgens medewerkers laten afvloeien. Opgepast, een woord kan een ander verbergen. Intussen groeit het bos dicht met eufemismen. Waar is mijn machete?

Van viraal vulsel in de spreektaal. Er zijn nog oudere jongeren die ‘zoiets hebben van’, maar de hippe vogels gebruiken ‘ting is’. The thing is… ‘Ting is dat we niet weten hoe ze gaan reageren.’ Ik hoor het plotseling overal. Net als ‘het is evident dat’ van wijlen Wilfried Martens is het bedoeld om… tijd te winnen, voor je echt zegt wat je bedoelt. Misschien beter even zwijgen en dan meteen de koe bij de horens vatten?

Van het gedrochtelijk Vlaams in Thuis. Van tot op de draad versleten clichés: euthanasie zit in de lift want het kreeg groen licht nadat het eerst op de helling stond. Die lift en die helling staan intussen vol, doorschuiven a.u.b.

Waar word ik blij van?

Van veel meer dingen, gelukkig maar. Van schoon dialect. Mijn oogst van de voorbije week: een oude Bruggeling zei da ze voader gepakt was van de haze. Zijn vader was getroffen door gifgas in Wereldoorlog I. Iemand anders antwoordde jaak op de vraag ‘of ze het mooi vond’. De heerlijke verbuiging van ja en nee! En op de trein riep een man in zijn gsm: toetoet me stoppen in Denderleeuw. Hij was niet kinds, hij bedoelde gewoon dat in tegenstelling tot wat gedacht en aangekondigd was, de trein dan toch, jawel, onverwachts, zou stoppen in Denderleeuw. Zoveel betekenis zit er in ‘toetoet’.

Van helder en breekbaar Nederlands in een liedje van Jonas Winterland. ‘Mensen zijn gemaakt van dun papier’. Of ‘vandaag is dan de dag van de niet gestelde vragen’.

Van de respectvolle taal van Maarten Inghels en zijn dichterbroeders en -zusters, die op eenzame uitvaarten overleden mensen toespreken die dat genot bij leven veel te weinig hebben gesmaakt.

Van de registerwissels van mijn kinderen. ‘Beste meneer’ (mail aan de leraar). ‘kweet ni of dak op tijd ga zijn’ (sms aan mij), van hun dt-fouten, hun zelfverzonnen sprookjes en personages, van de switch tussen ‘jij’ (tegen mij) en ‘gij’ (tegen hun vrienden).

Van de nieuwe woorden in Van Dale (‘hermelijnkoorts’, ‘mensj’). Van het woord van het jaar (nog even wachten tot volgende maand), van de Taalweek, het Groot Dictee, de vele poëziewedstrijden.

Al die mooie voorbeelden van taaldiversiteit zetten me ertoe aan om aandachtig te blijven. Zonder dat er een taalraadsman met geheven vinger achter me staat (toch bedankt, Eugène Berode, Ruud Hendrickx), word ik aangespoord om bedachtzamer met taal om te springen. D’abord je réfléchis, et puis j’écris.

Een gedachte-experiment. Als de voorraad woorden nu eens eindig was, zoals de letters bij Scrabble. Dan zouden we goed moeten nadenken. Het juiste woord op de juiste plaats, op het goede moment uitspreken tegen de juiste persoon. ‘Implementeren?’ ‘Nee, sorry mevrouw, dat is op.’ De oplossing: welsprekende stiltes laten vallen. En alleen maar mooie woorden gebruiken. Liefde. Rabarber. Eik.

Ik heb zoiets van taal is schoon: lees deze tekst op De Standaard.be

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s