Mijn koninkrijk voor een éclair

Afbeelding

Da’s durven. Volgens de Bakkersbond van Kortrijk is het de week van de éclair, zomaar in de vasten. Bravo bakkers, de éclair verdient een standbeeld.

Het is een bescheiden gebakje. Het groeit in de Aldi, het gedijt in bejaardentehuizen, maar het duikt ook op, zij het soms vermomd, in sjieke etablissementen. Een toonbeeld van democratische patisserie. Het heeft een Franse naam, maar het is van een andere orde dan javanais, misérable, bavarois of mille-feuilles.

Een éclair is een eenvoudig hol worstje van kookdeeg, gevuld met banketbakkersroom en bestreken met chocoladeglazuur. Wie vindt zoiets nu uit? Iemand die per toeval créme patissière morst IN een gebakje? Het lijkt me eerder een uit de hand gelopen practical joke.

De éclair blijkt uit het begin van de negentiende eeuw te stammen. Volgens de overlevering was het een beroemde Franse kok en patissier die de bliksem uitvond. Marie-Antoine Carême noemde zijn buisvormig pateeke eerst pain à la duchesse. De bolle versie is een profiterolle of een soesje. Die worden soms gestapeld in kegelvorm en aan elkaar gelijmd met suikerglazuur. Monsieur Carême was gespecialiseerd in dat soort pièce montées. Excuse my french. Ook het heerlijk ouderwetse zwaantje -kookdeeg met slagroom- waar mijn vroegere collega Jef Lambrecht ’s zondags op de nieuwsredactie van de VRT een monopolie op had, is familie van de éclair.

De éclairs van de Titanic

Op de laatste dag van de Titanic was het dessert … vanille- en chocolade-éclair. Het was de tiende (!) gang van het diner in eerste klasse. Een laatste avondmaal, een galgenmaal van éclairs. Wittamer op de Zavel in Brussel maakte ze enkele jaren geleden na, voor de honderdste verjaardag van de scheepsramp.

Over de naam zijn de kenners het niet eens. Volgens de ene bron viel Frankrijk als een blok voor de éclair, en verspreidde de uitvinding van Carême zich zo snel als de bliksem over het hele land. De andere uitleg is veel en veel geloofwaardiger. Een éclair eet je in een schicht op. Zo is dat. Je bijt er in en de rest schuift vanzelf door je slokdarm. Ik herinner me altijd de eerste hap, maar nooit de laatste. Laat staan de middelste. Als ik er voor mijn kinderen (en mezelf) koop op een woensdagnamiddag, dan volstaat het om met de ogen te knipperen en ze zijn verslonden. Zijn er nog, mama?

Ik pak eens de Boerinnenbond ter hand, maar ik zie al snel dat het een Moeilijk Recept betreft. Als je het kookdeeg eindelijk in de oven hebt gepleurd, in de vorm van een bol of een staaf, dan moet het werk nog beginnen: “Haal ze uit de oven en laat ze even afkoelen. Knip ze horizontaal doormidden met een schaar of knip er enkel een hoedje af. Haal het niet gebakken deeg er met een koffielepeltje uit.” Dat doet me eerlijk gezegd aan een … besnijdenis denken. En dan moet die banketbakkersroom nog gemaakt (1 liter melk, 12 dooiers…) en er in gespoten. Ik ben van het principe: schoenmaker blijf bij uw éclair. Als bakkers lekkere bliksems bakken, knippen en spuiten, dan zal ik ze wel opeten en er jubelend over schrijven, zelfs in de vasten.

De rayon van de simpele dingen

Natuurlijk zit zo’n gebakje vol suiker en vet, en wat dan nog? Wie weet heeft van bio-éclairs of fairtrade bliksems mag zijn hand opsteken. Er zijn ook fancy uitvoeringen van de éclair, met rare vullingen en fruit en caramel en muizenstrontjes aan de uiteinden. Met mokka of witte chocola er bovenop. Of met een hartige vulling. Het gewone is goed genoeg voor mij.

Eclairs zijn meer dan welkom in mijn comfortzone. Als ik de kranten lees, dan moet ik zo snel mogelijk uit die zone, en ook dringend out of the box denken en nieuwe uitdagingen aangaan enzo. Welnee, ik zit hier goed, in eenvoudig gezelschap. Eclairs liggen bij mij in de rayon van de simpele dingen. Vaak geïmiteerd, nooit geëvenaard. Naast de worst, de aardappel in de schil, de asperge, het zachtgekookte eitje, de Orval. Op een ander schap liggen voorwerpen als het potlood,  het gebonden boek, bottines, gesteven lakens, knopen. En de ritssluiting. In het Frans heet die … la fermeture éclair.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s