Die ochtend in de krantenwinkel

Guy Mortier heeft zopas de Grote Prijs voor Algemene Culturele Verdienste gekregen. Ik beken, toen ik dat enige tijd geleden vernam – onder embargo tot vandaag, welteverstaan, omdat Cobra.be de gewoonte heeft om de laureaat van tevoren uitgebreid te interviewen – was ik verbaasd. De Grote Cultuurprijs, die ging de voorbije jaren naar een andere Mortier, Gerard. Naar Frie Leysen, Sigiswald Kuijken, Anne Teresa de Keersmaeker, Raoul De Keyser en nog andere Ernstige Culturo’s. Hoewel, ook naar Jan Hoet en Jan Decleir, die je bezwaarlijk highbrow kunt noemen. Guy Mortier heeft nooit theater, opera of tentoonstellingen gemaakt, alleen een wekelijks boekske. Cultuur, schrijf je dat met een hoofdletter of niet?

Mortier zelf vond het geen evidente keuze, vertelde hij in het interview, maar hij is wel heel erg verguld. Nu ik het juryrapport heb gelezen, met de man heb gesproken en door mijn eigen herinneringen woel, vind ik de prijs heel terecht. Den Umo heeft wel degelijk de jongerencultuur uitgevonden in Vlaanderen.

Gent, eind jaren tachtig, pol en soc: niet alleen vochten we elke week voor de nieuwe Humo, maar in de kelders van de faculteit, waar vroegere jaargangen kranten en tijdschriften lagen, werden ook de stapels oude Humo’s geplunderd. Leesplezier met terugwerkende kracht, die scherpe interviews van het dreamteam Piet Piryns en Herman de Coninck.

Wat maakt van een blad een cultuurdrager, om een woord te gebruiken dat zeker en vast nooit inHumo heeft gestaan? Ik onthou vooral de relativerende humor, dat heerlijk frisse en stoute Humo-Nederlands, vaak geïmiteerd, zelden geëvenaard. Al mijn schriften en kaften waren opgeleukt met absurde Humo-koppen, tekeningen van Ever Meulen of kleine Kama’tjes. Mortier vertelde me dat hij érg lang schaafde aan teksten en titels, in de trein, als een monnik over zijn papieren gebogen, terwijl de klok tikte.

Ik leerde Drs. P en Kees van Kooten kennen via Humo; blokte ooit voor een examen voordrachtkunst een uitgeknipte column van Koot uit het hoofd, met alleen maar zinnen uit gebruiksaanwijzingen. Dank u, Guy Mortier, ook voor de onbedaarlijke lachbuien die u me hebt bezorgd met het vrolijke, spitse radioprogramma De Taalstrijd, en met dezelfde brother in armsMark Uytterhoeven in Alles kan beter, voor mij nog altijd de geestigste tv sinds Monty Python.

Humo anno 2014 is niet meer wat het geweest is. Geen enkel blad kan wellicht de impact hebben van toen, in deze middelpuntvliedende digitale tijden. Guy Mortier denkt eraan om zijn memoires te schrijven. Hij heeft al zijn agenda’s, artikels, brieven en bierviltjes met grappen bewaard. Maar hij ziet op tegen het vele werk. Hopelijk is bij deze Cultuurprijs een assistent inbegrepen.

Lees deze tekst ook op DS Avond – De mening 23 april 2014

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s