De zoon van mijn moeder – Joydeep Roy-Bhattacharya

Joydeep Roy-Bhattacharya vertelt het verhaal van een Amerikaans bataljon in de gure onveilige Afghaanse bergen. De komst van een zwaar gehandicapte jonge vrouw die het lichaam van haar doodgeschoten broer opeist, verstoort de routine van de militaire eenheid. Maar de lezer blijft 400 bladzijden lang op zijn honger.

Een reusachtige kakkerlak

De jonge vrouw verloor haar benen bij een drone-aanval waarin al haar familieleden sneuvelden, uitgenomen één broer die zich aansloot bij een verzetsgroep, die in onmin leeft met de taleban. Voor de Amerikaanse soldaten is dat nogal moeilijk om te vatten. Ze geloven hun ogen niet als ze de vrouw, in een zwarte boerka, met bebloede handen haar primitieve rolkarretje zien voortduwen. Wat is dat, een reusachtige kakkerlak? vraagt een soldaat zich af.
De vrouw krijgt het lichaam van haar broer niet. Dat moet voor propagandadoeleinden naar Kaboel, er zijn net verkiezingen. Ze blijft dan maar dagenlang waar ze zit, heeft via een Afghaanse tolk wat contact met de Amerikanen. Intussen woedt een zandstorm, en vallen er doden bij een mislukte aanval op taleban-stellingen. Na 400 bladzijden schiet een soldaat bij een zoveelste misverstand de vrouw dood.

Elk hoofdstuk heeft een andere verteller, het begint met de Afghaanse vrouw, dan volgen de Amerikanen en de tolk. Iedereen heeft ook wel een flasback naar zijn verleden, dat blijkbaar zonder uitzondering uit zware emotionele problemen bestaat.

De auteur doet kunstmatig moeite om erg diverse Amerikanen te schetsen, een zwarte bluesfreak, een paar death metal-fans, een intellectueel, een man van Aziatische Afkomst, een militarist, een twijfelaar…De intellectueel zorgt voor nogal wat nutteloze verwijzingen naar Sophocles en Antigone (die ook het lichaam opeiste van haar gesneuvelde broer), het requiem van Mozart en Alexander De Grote.

Giordano

Een en ander doet uiteraard denken aan de sterke roman ‘Het menselijk lichaam’ van Paolo Giordano uit 2013, die zich rond dezelfde tijd ook in Afghanistan afspeelt, maar dan met een Italiaans bataljon. Daar houdt de vergelijking op. Giordano slaagt er in om van zijn personages echte mensen met een boeiend verleden en diepe authentieke gevoelens te maken. Hij maakt de ontreddering en de angst voor de vijand tastbaar en beschrijft beklemmend de verveling en de druk van het onheilspellende landschap.

Niet zo Roy-Bhattacharya. Geen enkele lezer zal de personages uit elkaar houden, ze spreken en denken in krek hetzelfde taal-register, en krijgen geen enkel motiefje, of wat dan ook mee dat op enige persoonlijkheid zou wijzen. Ze laten de lezer meteen onverschillig. Het palet van Joydeep is beperkt, schraal, stug, humorloos, en af en toe duiken abjecte fouten op. De vertaler had die er ook uit kunnen halen. Zo kan je van iemand die voorover op de stoffige grond ligt toch het gehavende gezicht niet zien!!

Vruchteloos probeert de auteur er wat filosofische discussies over oorlog en vrede in te proppen, of kritiek te geven op het Amerikaans imperialisme en het volstrekte onbegrip voor de lokale omstandigheden en bevolking. Tevergeefs. Dit is eendoelloos slecht geschreven boek dat niets verklaart of uitlegt en in geen enkele alinea ontroert of pakt.

[De zoon van mijn moeder van Joydeep Roy-Bhattacharya, De Geus, 2014, 400 bladzijden. ]

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s