Het is tenslotte herfst

“Ik ben nu de ganse dag alleen in mijn kamer, met een open venster dat op een rode beuk geeft die nu, alvorens geel te worden, nog effentjes langs het groen moet, daarachter heb je een hele kleine kastanjelaar, waarvan de gele blaren zoveel licht drinken dat zij de heldere tinten krijgen van rijnwijn in het licht”. Dat schreef Paul van Ostaijen in zijn laatste verblijfplaats, het nogal povere kuuroord Le Vallon in het Waalse Miavoye. Hij stierf daar in 1928 aan tbc.

Schrijvers Koen Peeters en Pascal Verbeken, dichter Peter Holvoet-Hanssen en kunstenaar Koen Broucke hebben een bedevaart ondernomen naar Miavoye, en daar een aanstekelijk, jongensachtig boek over gemaakt. Dat van Ostaijen een scherp oor had voor klankjes en muziekjes, ‘boem-paukeslag – bugel en basson – o hop!’, wisten we al. Maar wat een trefzeker oog ook, wat een poëtische precisie bij het beschrijven van de herfstkleuren vanop zijn ziekbed

Kleuren in codes

Kleuren kun je zakelijk en cijfermatig vatten, met RGB (red-green-blue)-waarden op een scherm en CMYK (cyaan-magenta-geel-zwart) om te drukken. Er zijn technische termen als tint, intensiteit, verzadiging. Ga naar de verfwinkel met een RAL – cijfercode en je krijgt de juiste pot. Maar is daarmee alles gezegd? Liever spreken we over kleuren in metaforen.

Een jaar of tien geleden verfde ik de keuken in ‘cooking apple green’. Als ik u zeg dat dat een zacht olijfgroen is, wordt u daar wijzer van? De muren hebben stilaan een nieuwe laag nodig. In de winkel zie ik alle kleuren binnen en buiten de regenboog met de meest hallucinogene namen: ‘energizing hills’ of ‘balanced glacier’. Het is misschien niet duidelijk (het eerste is mosterdkleur, het tweede een dof middenblauw), maar het klinkt wel mooi.

Blaadjes kijken

Wat ik in de tuin, op straat, in het park, in het bos zie, hoor en ruik bevalt me meer. De aarde is in de bladeren getrokken. De berk heeft zijn takken even in het kerriegeel gedoopt, als in een hip kapsalon. Op de grond liggen honingkleurige plataanbladeren, sommige zo groot als een A4! Vorige week kreeg ik een bui van esdoorn-helikoptertjes, de eenvleugeligen van moeder natuur over me heen. In mijn tuin verenigt de wingerd alles in één, van donkerbruin over paars tot sinaasappeloranje.

In de Verenigde Staten en Canada is leave peeping een nationale sport. Daar publiceren kranten en websites foliage-kalenders, -kaartjes en –reisroutes (per auto!). Kijk eens op yankeefoliage.com. Je kunt er live zien hoever het gesteld is met het loof: green-turning-moderate-peak-fading of … gone. En als alles is afgewaaid kan het tapijt mooi nagloeien.

Omber

In de herfst omarm ik de omberkleuren, koper en brons, wijnrood. Op tafel staat een pot kweeperengelei. Fonkelend rood, oud goud. Aardse tinten in een vale wereld, tussen de grijze bedrijfswagens en beige regenjassen.

Herfst is rottend en zoet, is vasthouden en je laten ontglippen. Ik kreeg een uitnodiging voor een kunstevenement in de Westhoek: ‘Omdat de kunst van het verliezen van de zomer te leren valt’. Zou je dat ooit kunnen leren, ontvankelijk zijn voor de vergankelijkheid?

Tegen de keer blijf ik kleuren, geuren en woorden verzamelen, als een eekhoorn beukennoten voor de lange winter. Hier komen twee zinnen van Saša Stanišić, uit zijn nieuwe roman ‘Nacht voor het feest’. “In het oude bos beitelt de specht de milliseconden van onze sterfelijkheid in het hout. Het is tenslotte herfst.”

Lees deze tekst ook op deredactie.be.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s