The lives of others – Neel Mukherjee

In 500 bladzijden vertelt Neel Mukherjee (°1970, Calcutta) een eeuw Bengaalse geschiedenis via de wederwaardigheden van een familie in Calcutta. Grootvader Ghosh heeft begin 20ste eeuw, nadat zijn halfbroer hem onterfde en verbande uit de diamant- en goudbusiness, een succesvol papierbedrijf gesticht, met verschillende molens en honderden arbeiders. Maar foute beslissingen en de lethargie van zijn vijf kinderen veroorzaakten even snel het verval van de zaak. Tegelijk gaat de familie naar de verdommenis. Drie generaties en hun dienstboden wonen in hetzelfde huis,  India in ‘t klein.

Verloren zonen

Geen van de vier zonen heeft  belangstelling voor papier of talent voor boekhouden. De dochter is te lelijk en te onsympathiek om te trouwen. De kinderen  zijn het slachtoffer van emotionele verwaarlozing. Hun houding tegenover het verknipte  kastensysteem is verregaand hypocriet en hun verouderde onmenselijke moraal is ongeschikt in evoluerende tijden. De onafhankelijkheid, de scheiding van India en Pakistan, de endemische corruptie, de opkomst van het Bengaalse communisme en later het maoïstisch terrorisme passeren de revue.

De verloedering uit zich in de bizarre seksuele voorkeuren  van de tweede zoon, en het gewelddadige zelfs sadistische gedrag van de jongste. De dromerige derde zoon sticht binnen het papierbedrijf een literaire uitgeverij maar laat zich door vermeend veelbelovende dichters financieel ringeloren.  De oudste kleinzoon sluit aan bij de naxalitische guerilla, de tweede is een terminale heroïneverslaafde.

Reddende kleinkinderen

Maar Neel Mukherjee is geen miserabilistisch auteur. Een kleindochter slaagt er warempel in een liefdeshuwelijk aan te gaan.  De jongste kleinzoon is een wiskundig genie, hij doorgrondt het mysterie van de priemgetallen en werpt dus een blik in het boek van God zelve. Hij kan met zijn moeder, de verstoten weduwe van de vermoorde sadistische agressieveling, naar de Verenigde Staten reizen om daar een carrière uit te bouwen. In Bengalen zelf is er blijkbaar geen hoop meer.

‘The Lives of Others’ is van de eerste tot de laatste bladzijde meeslepend. Mukherjee hanteert een spannende en soepele vertelstijl, zijn dialogen zijn grandioos, en hij strooit gepaste doses vulgaire humor, mysterieuze gebeurtenissen en rake cliffhangers over zijn geschiedenis. Hij geeft de traditionele Indiase cultuur een plaats, zo citeert hij een paar ontroerende Boedha-verhalen.

Dagboek van ontreddering

De roman verloopt  niet rechtlijnig chronologisch, er zijn lange flashbacks die de ontreddering van de familie Ghosh aankondigen en verklaren. Het dramatische dagboek van de kleinzoon-verzetsstrijder loopt als een parallel verhaal doorheen de familiegeschiedenis. ‘The Lives of Others’ is een grote roman van een volwassen auteur met een duidelijk episch talent. Maar een Costa Award zat er niet in, wel een nominatie.

[The Lives of Others van Neel Mukherjee is uitgegeven bij Chatto & Windus, 2014]

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s