Alles anders en hetzelfde

Een terugblik op een jaar borstkankerbehandeling. Een wreed en agressief, maar ook wel zacht en mooi jaar.

De soefi’s, een soort moslims over wie veel te weinig wordt gesproken, hebben een oud Latifa-gebed. Het was in dit bijzondere jaar vaak een leidraad. Ik besta. Ik verlang. Ik hoop. Ik geloof en vertrouw. Ik laat los. Ik heb lief. Ik ben bereid. Zeven ultrakorte zinnen waarover ik vaak heb nagedacht. Eerlijk: ik heb er soms ook een paar aan toegevoegd. Ik vloek. Ik huil. Ik heb pijn. Ik ben (het) moe.

Ik besta

Het was een flutwinter, maar een diagnose die als een sneeuwbal groeide. Een harde plek in mijn borst, een bezorgde huisarts, een sombere radioloog, nog meer beeldvorming vanuit alle windrichtingen, een stukje tumor onder de microscoop en daarna, op een winteravond, een oncoloog die een blad volschreef met moeilijke woorden. Er drong maar een deel tot me door: het is geen goed nieuws mevrouw, het is groot en agressief, het vergt een jaar behandeling, zal ik u een kalmeerpilletje geven? Merde! heb ik hard geschreeuwd in de auto. De dagen daarna was het moeilijk om ‘te bestaan’, om mezelf niet kwijt te raken. Er volgden onderzoeken in alle hoeken van Ziekenhuisstad. Pas toen bleek dat er geen uitzaaiingen waren werd ik rustiger. Je stille kern is ongenaakbaar, schreef een vriendin. Bijna iedereen had het over een gevecht, en dat ik dapper moest strijden. Met die terminologie kon ik niets aanvangen. Ik vond ‘blijven bestaan’ al heel wat. Ademen, niet kopje-onder gaan, plooien maar niet breken.

Ik verlang

Ik ben nooit een grote planner geweest, alles in het leven is me komen aanwaaien, ook de borstkanker. Dat oneindige behandelingsschema kon ik niet bevatten. Stap per stap, nen dag mè ne keer, de les van mijn mama zaliger. Voor alle zestien chemo’s binnen waren, kon en wou ik niet nadenken over het akelige vervolg, een borstamputatie. Blind was ik niet, het afgelopen jaar, wel selectief in wat ik kon en wou inademen. Ik verwachtte weinig, was blij met elke sprankel goed nieuws, elke gunstige scan. Ook nu, na alle behandelingen, zijn mijn verlangens beperkt. Ik ga de Mont Ventoux niet beklimmen. Ik zie wel wat het wordt met het leven nà. De wereld lag dit jaar in mijn tuin. Ik heb de seizoenen nog nooit zo intens ervaren. Van de sneeuwklokjes over de waterlelie over de rozen tot de zwammen op de boomstronk. Straks zijn er weer krokussen, ik heb zelf een hoop nieuwe bollen geplant. Ik verlang naar de lente. Meer moet dat niet zijn. De cirkel van het leven.

Ik hoop  

Verdomme, bij jou is het echt full option, zei een vriendin. Een half jaar chemo, borst weg, lymfeklieren weg, bestralingen. Is de kanker nu verdwenen? Ik weet dat ik alles heb doorstaan om daar hoopvol over te zijn. Maar ik zeg niet ja. De eerste controle valt op het moment van de diagnose, een jaar geleden. Ik voel me goed, revalideer, beweeg veel, heb weinig stress. Tijdens de chemo zei mijn zoon al lachend dat kanker echt gezond is: geen vlees eten, geen alcohol drinken. Leve de groene thee, de gember en de kurkuma! Mijn hoop was altijd groter dan mijn angst. Ik hoop vooral dat ik ooit nog eens in de sauna kan. Dat durf ik -nog- niet met die kwetsbare arm, dat verstoorde lymfesysteem.

Ik geloof en vertrouw

Meteen na de diagnose heb ik De keizer aller ziektes van de Indiaas-Amerikaanse oncoloog Siddharta Mukherjee gelezen, een ‘biografie van kanker’. Over oorzaken, gevolgen, de geschiedenis van de behandelingen, de toekomst. Ik vond het, midden in mijn eigen rottigheid, fascinerend. Kankercellen zijn briljant en vooral: het zijn je eigen cellen. Dat dikke boek heeft me enorm doen relativeren. Ja, ik ben één op de negen vrouwen. Op geen énkel moment heb ik me afgevraagd: waarom ik? (Mijn partner des te meer.) De statistieken boden me een zekere troost, een gevoel van solidariteit ook. En na het lezen van Mukherjee was ik vooral erg dankbaar, dat ik NU leef en geen honderd of zelfs maar twintig jaar geleden. Dat ik HIER woon en niet elders in de wereld.

Ik laat los

Zover ben ik nog niet, dat ik mijn borst heb losgelaten. Ik heb afscheid van haar genomen, dat wel. Maar het stemt me nog altijd onpeilbaar verdrietig dat ze er niet meer is. Zij, bron van jeugd, voeding, troost, genot, evenwicht. Dat wat bol was, is hol geworden. Mijn ogen worden naar andervrouws boezem gezogen en waarom staan er zoveel behareclames op bushokjes? Over anderhalf jaar krijg ik een nieuwe borst. Dat is niet hetzelfde. Laat me nog maar even treuren. Wat ik wél heb laten wegwaaien in de wind is mijn haar. Ik bleek best wel een mooie schedel te hebben. Een kale knikker was in de zomer ook lekker fris. Helemaal te gek was de blonde barbiepruik die ik van een vriend kreeg! Nu het weer kouder wordt, ben ik blij dat er weer grijze krullen groeien. Ook mijn smaakvermogen is helemaal terug. Mijn veerkracht verrast me, aangenaam.

Ik heb lief

… en word geliefd, volgens het Latifagebed. The milk of human kindness van Shakespeare. Het hele jaar heb ik er in mogen baden. Bezoek, brieven, sms’jes, bloemen, boeken, wandelingetjes, soep en brood en massage en yoga aan huis: ik was verwend. Mijn man, mijn kinderen sponnen een rode draad van normaliteit. Lotgenotes stonden als feeën aan mijn zijde. Ziek zijn brengt reliëf in je vriendschappen. De ene floreert, de andere deemstert weg. Ook in Ziekenhuisstad ontmoette ik prachtige mensen: verpleegsters, dokters, een trajectbegeleidster met veel talent om te luisteren, zonder op de klok te kijken. De vrijwilligster van Kom op tegen Kanker die me in een wachtzaal troostte. Discreet, diplomatisch, geduldig, lief, barmhartig. Mijn hart zwelt als ik er aan terugdenk.

Ik ben bereid

Na de laatste bestralingen heb ik me enkele dagen teruggetrokken in het Stiltehuis in Fraipont, een plek in de Ardennen om tot rust te komen. Het gevoel toen ik mijn bottines aantrok en in mijn levende eentje onder de eiken liep is met geen pen te beschrijven. Alles is anders en alles is hetzelfde gebleven.

[Tekst geschreven op verzoek van Kom op tegen Kanker. Ook te lezen, met foto’s van Ivo Hendrikx, op de website allesoverkanker en in het blad Leven.]

 

 

Advertisements

3 thoughts on “Alles anders en hetzelfde

  1. vivapo

    Een heel persoonlijke benadering van het Latifa-gebed. Ik word er stil van en voel heel veel respect. De kwetsbaarheid, de hoop, het vertrouwen, de dankbaarheid… het raakt mij nu heel diep en het nodigt mij tezelfdertijd uit om terug te keren naar dit bericht. Van harte dank Kristien.

    Like

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s